X
تبلیغات
یک فنجان قهوه با زمین...! - چگونه ابرها بارور میشوند؟

در صورتی که آلودگی هوا به مرحله اضطرار برسد، ابرهای شهر تهران بارور می‌شوند.
‌در شرایطی که آلودگی هوای شهر تهران به وضعیت اضطرار برسد یکی از راهکارهای کاهش آلودگی هوا بارور کردن ابرهاست.
معاون عمرانی استاندار تهران بیان داشت: ایران کاملا به تکنولوژی بارور کردن ابرها دست پیدا کرده است.  

باروری ابرها در واقع یک روند طبیعی است که در آن ابرها به بخار آب تبدیل شده و سپس به باران مبدل می‌شوند. برای ایجاد باران مصنوعی باید عوامل ابر ، رطوبت ، دما و سایر شرایط جوی فراهم باشد به هر حال با انجام باروری منظم و برنامه‌دار ابرها مقدار بارش را می‌توان در یک دوره کامل به میزان 5 تا 25 درصد افزایش داد.رطوبت (وزن بخار آب موجود در یک متر مکعب هوا) عامل مهمی در تشکیل ابرهاست، همچنین هر قدر هوا گرمتر باشد، قابلیت بیشتری برای داشتن بخار آب و تشکیل ابر دارد. اما برای تشکیل ابر ضمن وجود رطوبت و دمای زیر نقطه شبنم ، وجود ذرات میکروسکوپی گرد و خاک ، دوده بلورهای نمک و ... لازم است.

در حال حاضر حدود 40 كشور جهان، برنامه‌هاي باروري ابرها را انجام مي‌دهند.

عمليات بارورسازي ابرها در دنيا از چه زماني آغاز شده است؟

از سال 1946 كشورهاي روسيه و آمريكا طرح تعديل آب و هوا را با بارورسازي ابرها آغاز كردند. فناوري مربوط به بارورسازي ابرها تاكنون در اختيار اين دو كشور و تعداد معدودي كشورهاي ديگر بوده است. هرساله حدود 130 تا 150 پروژه در 50 كشور دنيا انجام مي شود. كشورهاي عراق، پاكستان، امارات و كشورهاي مشترك المنافع در استفاده از اين فناوري سابقه داشته اند اما سوريه يكي از كشورهاي پيشرفته در بهره وري از اين دانش محسوب مي شود به طوري كه در اين كشور عمليات بارورسازي به طور روزمره انجام مي شود.

چگونگی باروری ابرها

برای باروری ابر از 2روش هوایی و زمینی استفاده می‌شود. روش هوایی، بیشتر مناسب برای فصل تابستان است که به 3 طریق باروری در پایه ابر، باروری درون ابر و باروری تاج ابر صورت می‌گیرد. در مناطق کوهستانی، درفصل زمستان هم می‌توان از روش باروری زمینی استفاده کرد. در روش هوایی، مواد لازم برای تولید هسته‌های میعان را با استفاده از هواپیما به ابر تزریق می‌کنند. (اين هواپيما برخلاف هواپيماهاي معمولي كه از ابر گريزان هستند به داخل آن مي رود)در اين مرحله گروه متخصصان و كارشناسان داخل هواپيما به بررسي شرايط و ويژگي هاي ابر مي پردازند و مجددا" آن را از نظر قابليت بارورسازي مي سنجند و در صورت مثبت بودن آزمايش، عمليات با شليك گلوله ها انجام مي شود. اين گلوله ها پس از طي 50 متر شروع به سوختن مي كند. بعد از شلیک گلوله حامل یدید نقره توسط هواپیما یا راکت به داخل ابر، حدود ۴۵ دقیقه بعد،  دوده يدید نقره باعث جذب ذرات آب موجود در ابر و نهايتا" ايجاد قطره مي شود و پس از تشكيل قطرات درشت، ابر شروع به بارش مي كند.این مدت، زمانی است که ابر از مکانی که برای باریدن در نظر گرفته شده، فاصله می‌گیرد. برای همین مکان تزریق این مواد باید به دقت انتخاب شود تا با محل مورد نیاز باران، درلحظه بارش تطبیق پیداکند.

در اين زمينه 3 دسته ابر وجود دارند، بعضي ابرها توان باران زايي دارند، بعضي اصلا" قدرت بارش ندارند ولي در اين ميان ابرهايي هستند كه در شرايط عادي نمي بارند ولي با بارورسازي مصنوعي مي توان آنها را وادار به بارش كرد. رادارهاي نصب شده بر روي زمين جبهه هوا و ابري را كه وارد ايران مي شود رصد و بررسي مي كنند و متخصصان با تشخيص نوع و جهت حركت ابر مي توانند قابليت بارورسازي ابر را تعيين كنند.

 در ایران از 2روش برای بارورکردن ابرها استفاده می‌شود که یکی روش باروری قله ابر و دیگری باروری درون ابر است. برای باروری قله ابر از گلوله‌های پرتابی یدور نقره استفاده می‌شود.. چون هنگام اجرای عملیات،می‌توان ابر و محل مناسب آن را دید و عامل باروری، سریع‌تر و با دقت بیشتر به ابر تزریق می‌شود. روش دیگر در کشورمان، تزریق افقی نیتروژن مایع است. گلوله‌های یدور نقره پرتابی،هسته‌های یخی مصنوعی را وارد منطقه فوق سرد ابری می کنند و نیتروژن مایع با ایجاد سرمایش شدید در ابر، از بخار آب وآب فوق سرد هسته‌های یخی تولید می‌کند.

بارورسازي ابرها در تمام سال امكان پذير نیست باتوجه به اين كه دوره ابرناكي به ويژه در فلات مركزي در هر سال از آذر شروع مي شود و تا آخر ارديبهشت ادامه دارد عمليات بارورسازي را در اين دوره 6 ماهه انجام مي دهند.

سابقه باروری ابرها در ایران

نخستین بار، در سال 1353 طرح باروری ابرها توسط وزارت نیرو  برای افزایش ذخیره آبی سدهای لتیان و کرج،  به‌وسیله یک شرکت کانادایی و با استفاده از 30 دستگاه ژنراتور زمینی تصعید یدور نقره و یک هواپیما اجرا شد. در سال 1367، تجهیزات به‌جا مانده از طرح جاجرود و کرج به یزد منتقل شد و سپس در سال‌های 75،74،73،70،69 عملیات باروری ابرها با استفاده از ژنراتور زمینی در ارتفاعات شیرکوه یزد اجرا شد. در هر عملیات باروری از مقدار ناچیزی یدورنقره استفاده می‌شود و تحقیقات در دنیا، هیچ گونه عوارض زیست محیطی را نشان نداده‌است. در روش نیتروژن مایع هم چون نیتروژن پس از انتشار در هوا، به سرعت تبدیل به گاز می‌شود، هیچ گونه آلودگی ایجاد نمی‌کند

بارورسازی ابرهای کوهساری

هوای مرطوب، موقع صعود از کوه‌ها سرد می‌شود و ابرها تشکیل می‌شوند. اینها، ابرهای کوهساری هستند. بارورسازی این نوع ابرها با استفاده از مواد مصنوعی، باعث افزایش کارایی بارندگی می‌شود. زمان تأثیر مواد باروری 20 تا 40 دقیقه بعد از تزریق است و باتوجه به سرعت و حرکت ابر، در فاصله حدود 50-40 کیلومتری محل تزریق اثرات بارورسازی نمایان می‌شود

مهم‌ترین ماده درعملیات باروری ابرها، یدور نقره است. این ماده است که با پاشیدن آن در دل ابرها، باعث تشکیل هسته‌های میعان شده و عامل باران‌زایی ابرهاست.

امیدوار به آینده

خرید تجهیزات برای باروری ابرها و اجرای آن، از جمله ملزومات اجرای این پروژه است، اما آنچه بیشتر می تواند برای آیندگان این مرزوبوم مفید واقع شود وجود دانش بومی و استفاده از دانشمندان داخلی است



تاريخ : پنجشنبه 15 دی1390 | 11:47 | نویسنده : سارا احمدی |

قالب وبلاگ

  • دانلودیان
  • چند رسانه ای پارس